Skip to Content

Duchowość i popkultura

Współczesny kryzys instytucji sprawia, że ludzie przenoszą swoje tęsknoty metafizyczne w stronę rynkowych form bycia, w szczególności zaś tych wytworzonych przez popkulturę. Takie przejście wiąże się z rezygnacją dotyczącą zaspokajania całości potrzeb duchowych człowieka na rzecz realizacji częściowych pobudzeń duchowych, które tworzą „fragmentaryczną całość” (G. Deleuze). Odpowiada to nowego typu ponowoczesnej duchowości: niespójnej, chaotycznej, doraźnej. Już samo istnienie warstwy doświadczenia wewnętrznego w fenomenach popkultury motywuje jej użytkowników do dalszego poszukiwania motywów zaspokajających ich potrzeby, dlatego też ta forma duchowości realizuje się w ciągłych przerwaniach i przełączeniach odchodząc od historycznie wyznaczonych standardów przeżywania duchowości.

W tym wypadku można mówić o duchowości zarówno religijnej, która związana jest z próbą ideologicznego kontrolowania popkultury, jak i z pozareligijnymi formami ponowoczesnej duchowości, które są odbierane przez użytkowników popkultury jako epifania lub też traktowane są jako wariacje na temat duchowości obecnej w jej historycznych wersjach.

Brak odniesień duchowych manifestujący się w postępującej brutalizacji oraz profanacji wszelkich wartości duchowych może być rozumiany jako diagnoza współczesnej kultury, która przybiera postać gnostycką (J. Baudrillard). To właśnie idei gnostyckiej popkultury zasługuje na refleksję w perspektywie tworzenia się ponowoczesnych wzorców duchowości.

Rafał Ilnicki




stat