Skip to Content

Filozofia religii Leszka Kołakowskiego

Informacje o zajęciach: 

Prowadzący zajęcia : mgr Juliusz Iwanicki 
Forma zajęć : konwersatorium 
Liczna godzin : 30 (semestr letni)
Miejsce i czas zajęć: Wydział Nauk Społecznych, Aula B, wtorek, 16:45-18:15
Forma zaliczenia: kolokwium zaliczeniowe pisemne 

Cel zajęć: 

Celem zajęć jest całościowa i komparatystyczna próba zgłębienia twórczości Leszka Kołakowskiego z zakresu filozofii religii. Metoda omawiania tekstów będzie chronologiczno-problematyczna oraz uwzględniająca poszczególne paradygmaty, w optyce których badał religię polski filozof (marksizm, historia idei, egzystencjalizm, fenomenologia, myśl chrześcijańska). Poruszona będzie też myśl innych filozofów, korespondująca/polemizująca z myślą Kołakowskiego. Wspólnym zadaniem prowadzącego i uczestników konwersatorium pozostanie rekonstrukcja filozofii religii Kołakowskiego, jak i jej krytyczna analiza. 

Plan zajęć:

1. Wprowadzenie do twórczości filozoficznej Leszka Kołakowskiego. Przedstawienie intelektualnej biografii myśliciela. Periodyzacja i kryteria podziału twórczości autora. 

2. Marksistowska krytyka religii. Analiza fragmentów tekstów Szkice o filozofii katolickiej i Wykłady o filozofii średniowiecznej. Kontekst społeczno-historyczny. 

3. Filozofia "błazna". Analiza eseju Kapłan i błazen. Dziedzictwo myślenia teologicznego w filozofii. Podział twórców kultury/religii na kapłanów i błaznów. Porównanie myśli Kołakowskiego z tezami Bielik-Robson w Na pustyni. 

4. Świeckie spojrzenie na Jezusa. Analiza eseju Jezus Chrystus - prorok i reformator. Pięć głównych tez dziedzictwa Chrystusowego w kulturze europejskiej. Porównanie myśli Kołakowskiego z tezami Renana w Żywocie Jezusa. 

5. Polemika i dialog z myślą chrześcijańską. Analiza fragmentów Notatek o współczesnej kontrreformacji. Problem fideizmu i racjonalizmu religii. Porówanie myśli Kołakowskiego z tezami Drozdowicza w O racjonalności w religii. 

6. "Infernalne" peregrynacje Kołakowskiego. Analiza eseju O pożytku z diabła i fragmentów Rozmów z diabłem. Problem zbawienia diabła, jego wpływu na kulturę europejską. Porównanie myśli Kołakowskiego z dziedzictwem gnostyckim. 

7-8 (dwa zajęcia) Bezwyznaniowe chrześcijaństwo i mistycyzm. Analiza fragmentów Świadomości religijnej i więzi kościelnej. Metodologia historii idei. Główne właściwości mistycyzmu jako doktryny. Wybrane postacie siedemnastowiecznych nurtów heterodoksalnych. 

9-10 (dwa zajęcia) Niesuwalność mitu. Analiza fragmentów Obecności mitu. Problem mitu w kulturze europejskiej. Definicja i właściwości mitu. Mit świecki i mit religijny. 

11-12. (dwa zajęcia) Zwrot ku transcendencji? Analiza fragmentów Jeśli nie ma Boga... Definicja filozofii religii. Problem istnienia zła, omnipotencji Boga, antynomii mistycyzmu i sceptycyzmu. 

13. Filozofia na tropach teologicznych. Analiza fragmentów Bóg nie jest nam nic dłużny. Rekonstrukcja sporu o łaskę antymistycznego jansenizmu z jezuitami. Nieortodoksyjność św. Augustyna i komentarze Kołakowskiego do Pascala. 

14. Testament filozoficzny Kołakowskiego. Analiza fragmentów Mini wykładów o maxi sprawach oraz Czy Pan Bóg jest szczęśliwy i inne pytania. Przyszłość i kondycja religii, ostatnie tezy Kołakowskiego na temat religii. 

15. Kolokwium zaliczeniowe.





stat